Yazıyı yayınlamadan önce dört maddeyi kontrol etmek

Yazı dosyada kapanınca yayınlanmış sayılmaz. Başlık başka bir işi, gövde başka bir işi anlatıyorsa okur ilk bakışta hangisine güveneceğini bilemez. HIL Rehber’de çıkış, dört maddenin işaretli olduğu anda verilir. Biri boşsa yazı taslak adını korur.

Bu sayfa üslup tartışması değildir. Beğenmek dördüncü maddeyi doldurmaz. Yapılacak iş dörttür: başlık ile gövdenin aynı vaadi, özet, iç bağlantı, künye. Sıra atlanırsa eksik, sonraki maddenin gölgesinde kaybolur ve çoğu zaman yayımlanmış yazıda çıkar.

Dört madde neden bu sıra

Okur önce başlığa bakar. Başlıkta duran iş ilk iki paragrafta yoksa vaat bölünmüştür. Bölünen vaat “güzel yazı” ile kapanmaz; ya başlık değişir ya gövde kesilir. İkisini birden şişirmeyin.

Özet, girişin kopyası değildir. 140–180 karakter aralığı bu yayın için ev kuralıdır; nokta ile biter. Aralık dışında bırakılan özet ikinci maddeyi boş bırakır. Boş özetle çıkış vermeyin.

İç bağlantı aynı sitede, açıklayıcı bir çapa ile tek adres yeter. “Tıklayın” çapası kabul edilmez. Henüz yazılmamış bir sluga giden bağ adres değildir; üçüncü madde işaretlenmez. Kardeş siteye ikinci bir bağ bu listede aranmaz.

Künye: yazar, kategori, görsel yolu, yayımlanma günü. Yazar adı dolu olsa da görsel yolu boşsa künye eksiktir. Üretim gününü süs diye yazmayın; gün yoksa uydurmayın.

Beşinci madde çoğu zaman “anahtar kelime” veya “sosyal önizleme” diye eklenir. Bu listede yok. Anahtar kelimeyi başlığa zorla sokmak birinci maddeyi bozar; sosyal önizleme ayrı bir iştir ve burada işaretlenmez. Dört madde dar tutulur ki boş olan gizlenmesin.

Kontrole başlamadan masada şunlar olsun:

• Yazının taslak bağlantısı veya dosyası.
• Seçilmiş yazar, kategori ve görsel yolu.
• İşaretlenecek dört madde — başka bir deftere dağılmadan tek listede.
• İç bağlantının gideceği, bu sitede gerçekten açılmış bir yazı adresi.

Hazırlık yoksa kontrol ekranda gezinmeye döner. Gezinme liste değildir.

Sırayla işaretleyin

1. Başlık ile gövde aynı vaadi mi anlatıyor? Başlıktaki iş ilk iki paragrafta da olsun. Ayrı bir vaat varsa başlığı değiştirin veya gövdeyi kesin.
2. Özet var mı, nokta ile bitiyor mu, 140–180 karakter mi? Giriş paragrafını özet diye yapıştırmayın.
3. İç bağlantı var mı? Aynı sitede, açıklayıcı çapa, açılan bir yol. “Yarın yazacağız” üçüncü maddeyi doldurmaz.
4. Künye dolu mu? Yazar, kategori, görsel yolu, gün. Biri boşsa çıkış yok.

Somut bir kaçış: başlık ve özet tamam, iç bağ var, görsel yolu boş. Üç dolu madde “yeter” diye basılır. Okur sayfayı açar, künye yarım kalır, düzeltme ertesi günün açık işi olur. Kaçışın maliyeti resmi bir ceza değildir; iç yayın kaybıdır. Kayıp, dördüncü madde işaretlenmeden çıkış verilmeyerek kesilir.

Dört maddeyi tek oturuşta işaretleyin. Yarıda bırakılan liste ertesi gün “üçü tamam” sanılır; unutulan çoğu zaman künyedir. Çıktıktan sonraki tarama ayrı iştir; o liste yayınladıktan sonra üç kutuyu kontrol etme yazısındadır. Haftanın açık işlerine bu yazıyı “çıktı” diye yazmadan önce haftanın sonunda dört kutuyu tarama listesine bakın.

• Dört madde de işaretli mi?
• İşaret listede görünüyor mu, yoksa dosyanın dışında bir yere mi kaldı?
• Başlık, özet ve gövde çelişiyor mu? Çelişki varsa birinci maddeyi yeniden açın.
• İç bağlantı çalışıyor mu? Çalışmıyorsa veya henüz yoksa üçüncü madde boştur.

Bitti sayılmaz: dört maddeden biri “sonra” diye ertelendiyse; özet noktasız veya aralık dışındaysa; künye, görsel veya yazar boşsa; yazı bu listenin yerine uzun bir deneme olarak yayımlanmak istendiyse. Sonuncusu bu sitenin işi değildir. Bu liste hukuki, mali veya sözleşmesel bir onay değildir. Üç madde dolu, biri “sonra” ise taslak adını korur. Taslak okura açık sayfa değildir.