Neden iki HIL sitesi var

Ağda iki adres var: hil.tr ve hil.com.tr. İkisi aynı paragrafı paylaşmaz. Soru “hangisi kısa, hangisi uzun” değildir. Soru, okurun eline ne verildiğidir: düşünülecek bir açı mı, işaretlenecek bir kılavuz mu?

hil.tr dergidir. Sahne, ilke, küçük örnek. Orada SOP veritabanı tutulmaz. hil.com.tr HIL Rehber’dir. Checklist, şablon, sırayla işaretlenecek madde. Burada deneme yazılmaz. Uzunluk farkı ayrım sayılmaz. Kısa bir ilke yazısı hâlâ dergidir; uzun bir şablon hâlâ rehberdir.

Kapı nasıl seçilir

Taslak açılmadan önce tek soru yeter: okur bu sayfada bir kutuyu işaretleyecek mi, yoksa bir sahneyi mi düşünecek? İşaretleyecekse burası. Düşünecekse hil.tr. İkisini tek yazıda birleştirmek iki kapıyı da bozar: rehber sahneyle uzar, dergi maddeyle sertleşir.

Aynı konu iki sitede görünebilir. Konu yakınlığı kopya hakkı vermez. “Toplantı” dergide bitmeyen konuşmanın anlamı olabilir; burada boş şablona doldurulan nottur. Görev ayrı değilse ikinci metin yazılmaz. Yazılan ikinci metin ağ içi kopyadır. Kopya, yayın öncesi maddelerden geçse bile durmamalıdır; çünkü görev çiftlenmiştir.

Bu SSS hukuki bir ayrım değildir. Şirket, marka tescili veya sözleşme tavsiyesi yoktur. Yayın içi kapı seçimidir. Yanlış kapıya düşen taslak yayımlanmaz. Ya kılavuz taslağına çekilir ya dergiye gönderilir. İki hale birden kesilmez. Kesilen metin H2 dizisini de kopyalar; kopyalanan dizi yine kopyadır.

Çıkış kapısı bu sitede dört maddedir; yazıyı yayınlamadan önce dört maddeyi kontrol etme listesi kopyayı “güzel yazı” diye çıkarmaz. Amaç cümlesinin nasıl yazıldığı kılavuz amaç cümlesi yazısındadır. Bu SSS yalnız şunu tutar: iki HIL aynı işin uzun ve kısa hali değildir.

Okur bazen “aynı marka, neden iki adres” diye sorar. Cevap marka hukukunda değil, görevdedir. Dergi, küçük işte çalışmanın anlamını anlatır. Rehber, o çalışmanın işaretlenecek halini verir. Anlam ile işaret aynı paragrafta erirse ikisi de zayıflar. Zayıf dergi vaaz gibi gelir; zayıf rehber deneme gibi uzar. İkisini de istemiyoruz.

Yazar da kapıyı karıştırır. “Bu kılavuzu biraz daha insanlaştıralım” diye sahne ekler. Sahne buraya ait değildir. İnsanlaştırmak, boş alanı doldurulabilir tutmaktır; sahne yazmak değil. Ters yönde, dergiye madde listesi yığmak da dergiyi bozar. Madde listesi okuru düşünmeye değil işaretlemeye çağırır. Çağrı yanlış sitededir.

Yanlış kapıyı kapatın

1. Okurun eline ne vereceğinizi seçin: işaretlenecek madde veya düşünülecek açı. İkisi birden değil.
2. Seçilen siteye yazın. Öbür siteye aynı paragrafı taşımayın. Konu yakın olsa da görev ayrı olsun.
3. Taslak yanlış yerdeyse yayımlamayın. Kılavuza çekin veya dergiye gönderin. “Biraz şuradan, biraz buradan” üçüncü bir kapı açmaz; iki siteyi de bozar.

Okur doldurulacak kutu arıyorsa buraya gelir. Sahne ve ilke arıyorsa dergiye. Yanlış kapı aynı işi iki kez yayımlatır. İki kez yayımlanan iş, iki sitede de zayıf kalır. Zayıf kalan iş “iki HIL var, ikisi de aynı” şikâyetini üretir. Şikâyet doğruysa kapı seçilmemiştir.

• Bu taslakta işaretlenecek bir kutu var mı? Yoksa burası değildir.
• Aynı H2 dizisi öbür sitede var mı? Varsa kopyadır.
• Uzunluk mı gerekçe gösterildi? Gösterildiyse ayrım henüz yapılmamıştır.

İki HIL, aynı metnin kopyası değildir. Biri düşünce yazısı, öbürü doldurulacak kılavuzdur. Kapı seçilmeden açılan taslak iki siteye birden kesilir. Kesmeyin. Seçin, yazın, öbürünü boş bırakın.

Bu SSS “iki siteyi birleştirin” tavsiyesi de değildir. Birleştirme, görevi siler. Silinen görev, okuru yine yanlış kapıya bırakır. Kapı ayrı kalsın. Ayrı kalmak, aynı cümleyi iki kez yayımlamamaktır. Yayımlanmayan ikinci cümle kayıp değildir; yanlış sitede yazılmaması gereken metnin yazılmamasıdır.